{"id":2944,"date":"2023-02-14T14:12:49","date_gmt":"2023-02-14T11:12:49","guid":{"rendered":"https:\/\/uzmanposta.com\/blog\/?p=2944"},"modified":"2023-05-07T09:07:25","modified_gmt":"2023-05-07T06:07:25","slug":"nlp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uzmanposta.com\/blog\/nlp\/","title":{"rendered":"NLP Nedir? E-Posta \u0130leti\u015fiminde ve E-Mail Y\u00f6netiminde Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme (NLP) Rol\u00fc"},"content":{"rendered":"\n

Reports and Data taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan bir rapora g\u00f6re, global Natural Language Processing (NLP) pazar\u0131n\u0131n 2028 y\u0131l\u0131na kadar 44,96 milyar dolara ula\u015fmas\u0131 bekleniyor. Verified Market Research ise, 2021’de 3,17 milyar dolar olan Natural Language Processing pazar\u0131n\u0131n 2022’den 2030’a kadar %19,49’luk bir b\u00fcy\u00fcme ile 65,38 milyar dolara ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyor. Rakamlardan da anlayabilece\u011finiz gibi NLP b\u00fcy\u00fck bir pazara sahip.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Peki bu kadar devasa bir pazara sahip olan NLP tam olarak nedir, bu yaz\u0131m\u0131zda size detayl\u0131ca anlataca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

NLP Nedir?<\/h2>\n\n\n\n

NLP, bilgisayarlar\u0131n insan dilini anlamas\u0131n\u0131, yorumlamas\u0131n\u0131 ve bunlara ba\u011fl\u0131 yeni \u00e7\u0131kt\u0131lar \u00fcretmesini sa\u011flamaya odaklanan bir yapay zeka ve bilgisayar bilimi alan\u0131 olan “Natural Language Processing – Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme”<\/strong> anlam\u0131na gelir. NLP’nin amac\u0131<\/strong>, metin ve konu\u015fma gibi b\u00fcy\u00fck miktarda do\u011fal dil verisini i\u015fleyip analiz edebilen ve duygu analizi, makine \u00e7evirisi, metin \u00f6zetleme ve adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f varl\u0131k tan\u0131ma gibi g\u00f6revleri ger\u00e7ekle\u015ftirebilen algoritma ve modeller tasarlamakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

NLP, insan dilini insan beynini taklit edecek \u015fekilde i\u015fleyebilen ve anlayabilen modeller olu\u015fturmak i\u00e7in dilbilim, bilgisayar bilimi ve bili\u015fsel psikoloji dahil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli disiplinlerden yararlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

NLP\u2019nin Kullan\u0131m Amac\u0131 Nedir?<\/h2>\n\n\n\n
\"NLP\u2019nin<\/figure><\/div>\n\n\n\n

NLP\u2019yi kullanman\u0131n amac\u0131<\/strong>, bilgisayarlar\u0131n g\u00f6revleri tamamlamak i\u00e7in di\u011fer insanlarla kendi dillerinde ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmakt\u0131r. Do\u011fal dil i\u015fleme, bilgisayarlar\u0131n farkl\u0131 eri\u015fim noktalar\u0131ndaki duygular\u0131 \u00f6l\u00e7mesine ve belirlemesine yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fal dil i\u015flemenin temel \u00f6zelliklerinden baz\u0131lar\u0131 indeksleme, kategorilere ay\u0131rma, metin konu\u015fmas\u0131, makine \u00e7evirisi, konu\u015fmay\u0131 metne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme ve belge \u00f6zetlemeyi i\u00e7erir. NLP ayr\u0131ca belirli bir metin veya ses verisi i\u00e7indeki fikirleri ve ruh hallerini tan\u0131mlamay\u0131 da kapsar.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fal Dil \u0130\u015fleme (NLP) Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r?<\/h2>\n\n\n\n

Do\u011fal dil i\u015fleme (NLP)<\/strong>, fonoloji (dildeki sesler aras\u0131ndaki ili\u015fkiler sisteminin incelenmesi) ve morfoloji (kelime bi\u00e7imlerinin ve bunlar\u0131n ili\u015fkilerinin incelenmesi) ile ilgilenir ve dili bile\u015fenlerine ay\u0131rarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\"Do\u011fal
Kaynak: Linguamatics.com<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

NLP’deki ilk ad\u0131m, \u00fc\u00e7 d\u00fczeyde ger\u00e7ekle\u015fen metin analiti\u011fini kullanarak metni verilere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektir:<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6zdizimi <\/strong>\u2014 Verilen metnin gramer bile\u015fenleri nelerdir?<\/p>\n\n\n\n

Semantik <\/strong>\u2014 Verilen metnin anlam\u0131 nedir?<\/p>\n\n\n\n

Edimbilim<\/strong> \u2014 Metnin amac\u0131 nedir?<\/p>\n\n\n\n

Bir sonraki a\u015fama, verilerin yap\u0131s\u0131n\u0131 ve anlam\u0131n\u0131 analiz etmek i\u00e7in NLP ve do\u011fal dil anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 (NLU) kullanmay\u0131 i\u00e7erir. NLP analizine y\u00f6nelik birka\u00e7 yakla\u015f\u0131m a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekildedir:<\/p>\n\n\n\n

Da\u011f\u0131l\u0131msal Yakla\u015f\u0131m<\/strong> \u2014 Bir kelimenin anlam\u0131n\u0131 nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re belirlemek i\u00e7in makine \u00f6\u011freniminin istatistiksel taktiklerini kullan\u0131r; \u00f6rne\u011fin, konu\u015fman\u0131n bir k\u0131sm\u0131 etiketleme (bu bir isim mi yoksa fiil mi?) ve semantik ili\u015fki (benzer \u015fekilde kullan\u0131lan farkl\u0131 kelimeler).<\/p>\n\n\n\n

\u00c7er\u00e7eve Tabanl\u0131 Yakla\u015f\u0131m<\/strong> \u2014 C\u00fcmlelerin s\u00f6zdizimsel olarak farkl\u0131 ancak anlamsal olarak ayn\u0131 olan k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in veri yap\u0131s\u0131 (\u00e7er\u00e7eve) i\u00e7inde temsil edilen c\u00fcmlelerin kanonik bir sunumunu kullan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Etkile\u015fimli \u00d6\u011frenme Yakla\u015f\u0131m\u0131<\/strong> \u2014 Kullan\u0131c\u0131n\u0131n makineye bir dilin nas\u0131l \u00f6\u011frenilece\u011fini ad\u0131m ad\u0131m \u00f6\u011fretti\u011fi dinamik ve etkile\u015fimli ortamlar kullan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

NLP Analizinde Kullan\u0131lan 4 Teknik<\/h2>\n\n\n\n

NLP analizinde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan d\u00f6rt temel teknik a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekildedir:<\/p>\n\n\n\n

1. S\u00f6zl\u00fcksel Analiz<\/h3>\n\n\n\n

S\u00f6zc\u00fcksel analiz, kaynak koddaki harf veya ses ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 belirte\u00e7 ad\u0131 verilen temel anlam birimlerinde grupland\u0131r\u0131r. Bu belirte\u00e7ler daha sonra bir dil derleyicisi taraf\u0131ndan, bir soruya yan\u0131t veren bir sohbet robotu gibi bilgisayar y\u00f6nergelerini uygulamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

2. S\u00f6zdizimsel Analiz<\/h3>\n\n\n\n

S\u00f6zdizimsel analiz, bir ayr\u0131\u015ft\u0131rma algoritmas\u0131 kullanarak dil bilgisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir c\u00fcmledeki s\u00f6zc\u00fckleri analiz etme ve ard\u0131ndan s\u00f6zc\u00fckleri aralar\u0131ndaki ili\u015fkiyi g\u00f6sterecek \u015fekilde d\u00fczenleme i\u015flemidir. Ayr\u0131\u015ft\u0131rma algoritmalar\u0131, s\u00f6zc\u00fckleri daha k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alara ay\u0131r\u0131r ve ard\u0131ndan bu simge dizilerini, yerle\u015fik dilbilgisi kurallar\u0131na uyup uymad\u0131klar\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in analiz eder.<\/p>\n\n\n\n

3. Semantik Analiz<\/h3>\n\n\n\n

Semantik analiz, s\u00f6zdizimi a\u015famas\u0131n\u0131n olas\u0131 ayr\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131ndan mant\u0131ksal form ad\u0131 verilen bir c\u00fcmlenin anlam\u0131n\u0131 elde etmeyi i\u00e7erir. Farkl\u0131 kelimeler benzer \u015fekillerde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kelimeler aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi anlamay\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n\n\n\n

4. Pragmatik Analiz<\/h3>\n\n\n\n

Pragmatik analiz, ba\u011flama dayal\u0131 bir c\u00fcmlenin anlam\u0131n\u0131 ke\u015ffetme s\u00fcrecidir. \u0130nsanlar\u0131n metinden veya insan konu\u015fmas\u0131ndan anlam \u00fcretme ve kavrama yollar\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. NLP’deki pragmatik analiz, bir bilgisayara farkl\u0131 ger\u00e7ek ya\u015fam durumlar\u0131nda bir c\u00fcmlenin anlam\u0131n\u0131 anlamay\u0131 \u00f6\u011fretmektir.<\/p>\n\n\n\n

NLP \u0130\u00e7in Yayg\u0131n Kullan\u0131m \u00d6rnekleri<\/h2>\n\n\n\n

NLP’nin en yayg\u0131n uygulamalar\u0131ndan bir sohbet robotlar\u0131d\u0131r. Bir kullan\u0131c\u0131 sorun gidermek veya bir soru sormak i\u00e7in \u00e7evrimi\u00e7i bir sohbet robotu kullan\u0131rsa, bilgisayar bir insan\u0131 taklit edecek \u015fekilde yan\u0131t verir. Bazen kullan\u0131c\u0131 bir algoritma ile sohbet etti\u011fini bile bilmez.<\/p>\n\n\n\n

Bu chatbot’lar, b\u00fcy\u00fck veri kullan\u0131larak e\u011fitilmi\u015ftir. Bilgisayar sistemindeki bir dil i\u015fleme katman\u0131, bir yan\u0131t bulmak i\u00e7in bir bilgi taban\u0131na ve veri depolamaya eri\u015fir. B\u00fcy\u00fck veri ve b\u00fcy\u00fck verinin makine \u00f6\u011frenimiyle entegrasyonu, geli\u015ftiricilerin bir sohbet robotu olu\u015fturmas\u0131na ve e\u011fitmesine olanak tan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fal dil i\u015fleme, serbest bi\u00e7imli metni i\u015flemek ve Twitter takip\u00e7ileri gibi b\u00fcy\u00fck bir sosyal medya kullan\u0131c\u0131 grubunun duygular\u0131n\u0131 analiz etmek ve hedef grubun tepkisinin olumsuz, olumlu veya n\u00f6tr olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in de kullan\u0131labilir. S\u00fcre\u00e7 “duygu analizi” olarak bilinir ve markalara ve i\u015fletmelere hedef kitlenin bir reklama, \u00fcr\u00fcne, habere vb. nas\u0131l tepki verdi\u011fine dair geni\u015f bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n

NLP i\u00e7in di\u011fer pop\u00fcler uygulamalar a\u015fa\u011f\u0131dakileri i\u00e7erir:<\/p>\n\n\n\n